- Nie należy stosować u zwierzęcia kosmetyków miejscowo na skórę (szampony, odżywki, perfumy) co najmniej 3 dni przed zabiegiem.
- Nie wolno stosować preparatów typu spot około tydzień przed hirudoterapią (mogą zaszkodzić pijawkom).
- Odstęp między szczepieniem lub odrobaczeniem a zabiegiem powinien wynosić co najmniej 7 dni.
- W większości przypadków w miejscu przystawiania pijawek skóra zostaje wygolona oraz oczyszczona czystą wodą.
Przygotowanie do zabiegu:
Zalecenia do zabiegów
- Częstotliwość zabiegów oraz ilość zastosowanych pijawek ustalana jest indywidualnie w zależności od stanu pacjenta oraz schorzenia.
Dawniej hirudoterapię kojarzono z upuszczaniem krwi, które miało usunąć z organizmu tzw. złą krew. Dzisiaj wiemy już, że efekt terapeutyczny leczenia pijawkami uzyskuje się dzięki substancjom, które pijawki produkują w gruczołach ślinowych. W nowym ujęciu jest to istota całego procesu leczenia.
Pijawka lecznicza wprowadza do organizmu pacjenta cały zestaw substancji. W skład tego leczniczego koktajlu wchodzi ok. 120 związków.
Najbardziej znana jest hirudyna, która ma właściwości przeciwzakrzepowe.
Inne mają działanie:
- przeciwzapalne (m.in. bdelina, eglina)
- hamujące agregację płytek (m.in. kalina, destabilaza)
- fibrynolityczne (m.in. hementyna)
- hamujące wzrost mikroorganizmów (m.in. chloromecytuna, hialuronidaza)
- hamujące neuroprzekaźniki (dopamina, serotonina, histamina).
Jak przebiega zabieg hirudoterapii
Żerowanie pijawki na pacjencie trwa 25–90 minut, a czas żerowania zależy od wielu czynników. Duże znaczenie ma okolica ciała, w której przystawiana jest pijawka. W rejonach lepiej ukrwionych pijawka żeruje szybciej, a są obszary, na których trudniej jest nakłonić ją do współpracy, np. kończyny koni. To terapeuta wybiera miejsce, w którym przystawiana jest pijawka, oraz ilość i częstotliwość zabiegów, tak aby uzyskać efekt leczniczy oraz aby pijawka nie trafiła na zbyt duże naczynie krwionośne (ryzyko krwotoku).
Ugryzienie pijawki jest odczuwalne, ale w pierwszym rzucie hirudozwiązków pijawka aplikuje substancje przeciwbólowe oraz endorfiny, aby pacjent się zrelaksował. Następnie pijawka wprowadza hirudozwiązki do krwioobiegu pacjenta, ssie krew i samoistnie odpada. Następnie zakładany jest opatrunek chłonny, w związku z biernym krwawieniem, który można zdjąć po koło 24-godzinach.
Cały zabieg hirudoterapii trwa nieco dłużej, bo trzeba odpowiednio przygotować pijawkę i zwierzę do zabiegu. Skóra w miejscu zabiegu musi być oczyszczona. Jeśli zwierzę ma gęsty i sztywny włos, należy go zgolić w miejscu aplikacji, aby ułatwić pijawce żerowanie.
Wskazania
W chirurgii weterynaryjnej:
- przy zakrzepicach pooperacyjnych
- leczeniu krwiaków i/lub obrzęków
- w zapaleniu tkanki podskórnej
- w zespołach uciskowych nerwów obwodowych
- po zabiegach przeszczepów skóry u zwierząt (u ludzi z dobrodziejstw hirudoterapii korzysta chirurgia transplantacyjna)
W chorobach układu ruchu:
- choroby reumatyczne
- zwyrodnienia stawów, kości
- zapalenia stawów
- przykurcze kończyn czy szyi
- krwiaki pourazowe
- zapalenia ścięgien lub więzadeł
W chorobach naczyniowych:
- zakrzepowe zapalenie żył
- zastoje w naczyniach limfatycznych
- obrzęki zastoinowe
W chorobach neurologicznych:
- objawach stłuczenia i wstrząśnienia mózgu
- przy niedowładach i zespołach uciskowych nerwów
W chorobach zapalnych:
- zapaleniu przydatków
- zapaleniu gruczołu mlekowego
- w ostrym zapaleniu ucha czy zatok
- w zapaleniu naczyniówki oka
- przy urazie gałki ocznej lub uszkodzeniach rogówki
- w zapaleniach skóry i tkanki podskórnej
- przy trudno gojących się ranach.
Przeciwwskazania
- anemia, niedokrwistość, skazy krwotoczne
- białaczka
- ostre stany infekcyjne
- immunosupresja (FIV, FeLV, długotrwałe przyjmowanie glikokortykosteroidów, chemioterapia, radioterapia)
- ciężkie stany chorób wewnętrznych
- gorączka
- nowotwory złośliwe
- kacheksja, niska masa ciała
- wrzody żołądka i dwunastnicy
- ciąża
- przyjmowanie niektórych leków, również może stanowić przeciwwskazanie – należy o nich poinformować lekarza lub hirudoterapeutę, którzy zakwalifikują pacjenta do zabiegu